Gobekli Tepe - najstarsza cywilizacja

GOBEKLI TEPE

Możecie sobie wyobrazić, że była - żyla sobie cywilizacja, o której do tej pory nikt, nic nie wie?

Obecnie jesteśmy w takim momencie rozwoju, wiedzy, że wydaje się nam, że  wiemy już wszystko. Mamy technologię kosmiczną, molekularną, radiowęglową metodę datowania, umiemy wszystko zważyć, zmierzyć. Każde odkopane znalezisko archeologiczne potrafimy opisać i umiejscowić w czasie. Wydaje nam się, że wiemy już wszystko o stworzeniu świata, o cywilizacjach, domiemujemy nawet, gdzie przybyła biblijna Arka Noego. Potrafimy umiejscowić wszystkie opisane w Biblii miejsca. Wydaje się nam, że masz „wujek google” też wie wszystko.

A jednak nie …

Do tej uważano, że najstarszymi cywilizacjami są Sumerowie, Egipcjanie, Kultury z Chin czy też Ludy Doliny Indusu.  

Co to jest cywilizacja?

Cywilizacja to stan rozwoju społeczeństwa w jednostce czasu, uwarunkowany nie tylko stopniem operowania środowiskiem naturalnym, ale także zaawansowaną formą komunikacji, życiem miejskim, instytucjami społecznymi, rozwiniętym handlem i umiejętnościami wznoszenia budowli.

Za najstarszym miejscem rozwoju cywilizacji uważana jest Mezzopotamia, gdzie w dolinie Tygrysu i Eufratu powstał zalążek rolnictwa. To tam, gdzie zaistniały naturalne czynniki atmosferyczne, idealne pod uprawę roślin, gdzie wyrastały trawy, a z nich zboża takie jak pszenica i jęczmień. Człowiek nauczył się rolnictwa, nauczył się gromadzić zapasy, nauczył się dzielić nimi z innymi w zamian za mięso (myśliwi).  Nauczył się zasilać w wodę powierzchnie uprawne, tam, gdzie jej brakowało .

Badania wskazują też, że w tym czasie powstała też religia. Człowiek już nie przemieszczał się w poszukiwaniu jedzenia, zaczął tworzyć wspólnoty ludzkie. Miał więcej czasu. I tak rodziły się religie i wierzenia. Prosił „boga”, który był na nieboskłonie, czy też boga-słońca. Poprosił o deszcz – dostał. Poprosił o ciepło i słońce, bo bez tego nie było jedzenia – dostał. Zaczął dziękować za te dary.

Dojście do takiej formy rozwoju zajęło człowiekowi wiele dziesiątek tysięcy lat.

Do niedawna uważano, że właśnie Sumerowie, z ich rozwojem cywilizacyjnym są najstarszą cywilizacją.

Jednak, w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, niemiecka grupa archeologów z Klausem Schmittem na czele zainteresowała się miejscem, położonym w południowo-wschodniej części Turcji, nieopodal miasta Urfa (Suniurfa).

Najstarsza świątynia na świecie 

Odkryty został megalityczny kompleks świątynny o powierzchni ponad 9 ha. Gobekli Tepe. Znaczenie nazwy to wybrzuszone wzgórze, lub pępek.

Stanowisko archeologiczne sięgające 14 – 12 tysięcy lat. Jeszcze starsze od biblijnego potopu, który to miał miejsce około 13 tysięcy lat temu.

Odkryto tam (jak do tej pory)  6 kamiennym kręgów i 15 innych struktur, które mówią, że kompleks ten miał znaczenie sakralne. Nie zostały znalezione ślady ludzkiego życia, stałego bytowania człowieka w tym miejscu. Tym bardziej nie mogło być to miejsce stałego zamieszkiwania przez człowieka, bo nie ma w rejonie żadnego zbiornika wodnego.

Gobekli Tepe powstało w okresie, kiedy na Ziemi istniały tylko małe rozproszone grupy ludzi. A do budowy tego kompleksu potrzebne było wiele tysięcy ludzi, dobrze zorganizowanej struktury, z kolei wymagało narzędzi oraz rolnictwa (do wykarmienia budowniczych).

Gobekli Tepe powstało na początku rewolucji neolitycznej, gdzie jeszcze nie było Sumerów, w okresie, gdzie jeszcze człowiek nie ujarzmił rolnictwa.  

Kamienne kręgi w Turcji,

kamienne monolity, z których są zbudowane mają wysokość 7 metrów i ważą 50 ton. Aby przemieścić taki kamienny blok potrzebne było 700 osób.

Odkryto na razie 6 kamiennych kręgów oznaczonych jako A, B, C, D, E, F w celu łatwiejszej komunikacji i informacji o tych stanowiskach. Wiadomo, że powstały w różnym okresie czasu. Na przykład Krąg „A” powstał około 9 tysięcy p.n.e. Filary w kształcie litery T przestawiają podobizny zwierząt. Rozróżnić można pełzające węże, które schodzą w dół, lisy, pająki, koty (lwy), ptaki (sęp), byki, odyńce. Filar centralny przedstawia człowieka – ludzkie ciało, bez głowy. Ramiona „obejmują” monolit i łączą się z przodu na wysokości pępka.

Miejsce wedrówki dusz.

Nie znaleziono ani grobowców, ani czaszek, w związku z tym kompleks świątynny nie był miejscem pochówku. A symbole wyryte w kamieniu sugerują, że mogło być to miejsce „wędrówki dusz”.

Następna teoria jest taka, że było to także obserwatorium astrologiczne, gdyż symbole te przedstawiają konstelacje gwiezdne, mające odniesienie do mapy nieba. A samo ustawienie ich w kierunkach świata, zwrócenie w stronę gwiazdy północnej, symbole słońca i księżyca, wyryte okrągłe otwory „dla duszy” o średnicy 25 – 30 cm właśnie wskazują na świątynię, gdzie miało miejsce przejście duszy z ciała do nieba.

Zidentyfikowana „mapa nieba” pokazuje Konstelację Łabędzie, czyli tam gdzie wzlatywała dusza.

Nie wiemy wiele o tym miejscu. Większość naszej wiedzy opiera się na tezach i domysłach.

Wiadomo jedno, że Gobekli Tepe powstało w okresie, gdzie nie było jeszcze znane rolnictwo, a człowiek nie prowadził osiadłego tryby życia. Wiemy, że około 10 tysięcy lat temu cały kompleks został zasypany, lecz nie wiemy dlaczego.

I nie wiemy, przez jaką cywilizację zostało zbudowane. Bo analizując całe przedsięwzięcie musimy mieć do czynienia z czymś wielkim.

Gobekli Tepe – pępek świata, wzniesiony  6 tysięcy lat przed piramidami egipskimi i 5 tysięcy lat przed Sumerami nadal pozostaje zagadką.

Cała infrastruktura historyczna i archeologiczna wpisana została w 2017 roku na Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Zaplanuj wyprawę do Gobekli Tepe

   

Anatolia kolebka cywilizacji

Generalnie Turcja należy do najbardziej ciekawych miejsc pod względem archeologicznym. Na kazdym kroku spotykasz się z historią i starożytnością. A ciekawostki archeologiczne wprawiają niekiedy wzdumienie. Nie bez kozery mówi się, że Antalolia to kolebka cywilizacji.

 

 Autor: Viola, z Pacho Tour współpracuję od ponad 4 lat. Jestem polskim pilotem wycieczek w Turcji. Zauroczona i zakochana w tym kraju. Udało mi się połączyć przyjemne z pożytecznym, czyli podróżuję, poznaję i dzielę się tym z moimi Turystami.